§ 01 / Blog
Muayeneye sığmayan konuları burada yazıyorum.
Her yazı tek bir kararı ya da tek bir süreci baştan sona anlatıyor. Konuyu ben seçiyorum, metni ben yazıyorum; hangi ölçütle yazdığımı da aşağıya bıraktım.
§ 02 / Akış
Akış en yeniden eskiye dizili
Her yazı yayım tarihiyle sıraya giriyor; en yeni yazı her zaman ilk satırda. Aşağıdaki raylardan konuya ve yıla göre süzebilirsiniz; sıra süzgeç açıkken de en yeniden eskiye doğrudur.
Bu yazıları hangi ölçütle yazıyorumBir yazı sizin filminizi görmedi
Buradaki yazılar genel durumları anlatır; sizin muayenenizi, görüntülemenizi ve öykünüzü bilmez. Bir yazıya bakarak ilacınızı değiştirmeyin, kendinize egzersiz programı kurmayın, süren bir tedaviyi bırakmayın. Yük verme, ilaç ve kontrol zamanlarını sizi ameliyat eden ya da takip eden hekimin planı belirler; bu yazılar o planın yerine geçmez.
Beklemeden değerlendirme gerektiren bulgular
Aşağıdakilerden biri sizde varsa yazı okumayı bırakın: en yakın acil servise başvurun veya 112'yi arayın.
- Alçı ya da atel altında beklenenden fazla ve artan ağrı ile şişlik
- Kolda veya bacakta his kaybı, soğuma, renk değişikliği
- Ameliyat bölgesinde ateşle birlikte artan kızarıklık veya akıntı
- Baldırda tek taraflı şişlik ve ağrı
-
Filmde kemik lezyonu saptandığında: hangi durumda izlem, hangi durumda cerrahi?
Raporda “lezyon” yazdığında Kitle ve Tümör -
Yumuşak doku kitlelerinde biyopsi neden cerrahiden önce planlanır?
Biyopsi planlanmadan önce Kitle ve Tümör
Başlık fotoğrafları temsilî görsellerdir ve yazıya değil konusuna aittir; hekimin kendi kliniğinde çekilmemiştir.
On iki tedavi alanının tamamı Akış nasıl diziliyor§ 03 / Yazma Ölçütü
Bir konuyu yazmaya nasıl karar veriyorum
Ölçüt tek: aynı sorunun poliklinikte yeniden karşıma çıkması. Muayenede anlatmaya vaktin yetmediği, anlattığımda da not almadan hatırlanması güç olan konuları buraya yazıyorum. Neyi yazmadığım, neyi yazdığım kadar bilgi taşıyor; ikisini de aşağıya ayrı ayrı koydum.
-
Konu
Poliklinikte tekrar tekrar sorulan soru
Gündemi haber akışı ya da arama hacmi belirlemiyor; aynı sorunun muayenede yeniden karşıma çıkması belirliyor. Bir konu ne kadar çok konuşuluyorsa değil, muayenede ne kadar çok açıklama gerektiriyorsa yazılıyor.
-
Kapsam
Bir kararın ya da sürecin tamamı
Yarım anlatılmış bir süreç, hiç anlatılmamış olmasından daha çok soru üretiyor. Bu yüzden bir yazı başladığı yerden bittiği yere kadar gidiyor: hangi bulguda ne yapılır, hangi sırayla ve ne kadar sürer.
-
Dayanak
Güncel kılavuzlar ve kendi pratiğim
İkisinin ayrıldığı ya da kanıtın zayıf olduğu yer gizlenmiyor; kesin diyemeyeceğim yerde kesin denmiyor. Bir konuda uygulamalar arasında fark varsa, farkın kendisi de yazının parçası oluyor.
Bu bölümde yazmadıklarım
- Öncesi–sonrası görsel ve kendi ameliyatlarımdan fotoğraf
- Bir yöntemin “en iyi” olduğu iddiası, başarı oranı, hasta ya da ameliyat sayısı
- Hasta öyküsü ya da vaka anlatımı
- Evde uygulayacağınız tanı testi ya da kendi kendine tedavi yönergesi
- Sizin filminiz, raporunuz ya da süren tedaviniz hakkında kişiye özel yorum — bu sınır Soru-Cevap bölümünde de geçerli
- Yazan
Doç. Dr. Niyazi İğde
- Yayın Takvimi
Taahhüt yok; hazır olduğunda
- Düzeltme
Yanlış ya da eksik bulduğunuz bir cümleyi İletişim sayfasından bildirebilirsiniz; bu kanaldan kişiye özel tıbbi görüş verilmez.
§ 04 / Okuma Düzeni
Akış nasıl diziliyor
Yeni bir yazı yayımlandığında akışın en üstüne düşer; başka hiçbir satırın yeri değişmez.
-
Dizilim
En yeni yazı en üstte, akış yıla bölünür
Sayfa açıldığında son yılın yazıları görünür ve en yeni yazı ilk satırdadır. Cetvel belirli sayıda yazı gösterir; kalanına alttaki sayfa numaralarından geçilir. Süzgeçler tek bir sayfaya değil arşivin tamamına uygulanır, yani konu ya da yıl seçtiğinizde sayfalar o seçime göre yeniden kurulur.
-
Tarih
Satırdaki tarih ne söyler
Tarihler ay ve yıl olarak yazılı; sayfanın makine okuması tam tarihi taşıyor. Bir yazının içeriği esaslı biçimde değişirse tarihi de değişiyor, satırda güncellendiği yazıyor ve yazı akışın başına dönüyor — yani en üstteki satır her zaman en son yazılan değil, en son değişen olabilir. Son iki ayda eklenen ya da güncellenen satırlar bakır bir işaret taşıyor.
-
Süre
Okuma süreleri yaklaşık değerler
Süre elle girilmez; yazının kendisinden ölçülür. Dakikada iki yüz kelime üzerinden hesaplanır ve yukarı yuvarlanır. Metni değiştirdiğinizde süre de değişir; henüz yazılmamış bir başlıkta süre gösterilmez.
§ 05 / Hangi Bölüm
Aynı konuda sitede üç ayrı yerde metin var; farkları konu değil
Bir yazı, bir soru-cevap kaydı ve bir tedavi alanı sayfası aynı hastalıktan söz edebilir; bunlar birbirinin kopyası değil. Aralarındaki farkı konu belirlemiyor: soruyu kimin sorduğu, cevabın kapsamı ve ne kadar sürdüğü belirliyor.
-
Blog
Konuyu ben seçiyorum
Bir kararın ya da bir sürecin tamamını anlatır: hangi bulguda ne yapılır, hangi sırayla, ne kadar sürer. Yazılar beş ile on dakika arasında okunuyor ve kişiye özel değil — sizin muayenenizi bilmiyorlar.
-
Soru-Cevap
Soruyu ziyaretçi yazıyor
Yanıt tek bir noktaya bağlı ve birkaç cümle; bir yazı gibi bir süreci baştan sona anlatmaz. Yayımlanan sorularda ad ve soyad kullanılmaz, kişiye özel tıbbi görüş orada da verilmez. Soru ve yanıtlar
-
Tedavi Alanı
Elinizde bir tanı adı varsa
Menisküs yırtığı, rotator manşet ya da halluks valgus gibi bir tanı adıyla geldiyseniz önce o başlığın kendi sayfası: nasıl başladığı, ameliyatsız basamağın ne kadar sürdüğü ve cerrahiyi gündeme getiren ölçüt bir arada duruyor. On iki tedavi alanı
Aklınızda bir soru varsa Soru-Cevap, elinizde bir tanı adı varsa tedavi alanı sayfası, önünüzde bir karar varsa bu bölüm.
Bu bölümdeki yazılar hakemli dergilerde yayımlanmış bilimsel makaleler değildir; kaynağı poliklinik, muhatabı muayeneye gelen kişidir. Akademik üretimin ne olduğunu ve neden ayrı durduğunu Hakkımda sayfasında yazdım.